Unia Europejska zbudowała 5 instytucji zarządzajacych jej działaniem i rozwojem. Nie są one oparte na tradycyjnym modelu trójpodziału władzy:

»Parlament Europejski (wybierany przez społeczeństwo Unii Europejskiej)

»Rada Unii Europejskiej (Rada Ministrów) -- składająca się z ministrów -- reprezentantów poszczególnych krajów członkowskich

»Komisja Europejska (organ wykonawczy i posiadajacy inicjatywe legislacyjną, składający się z 20 komisarzy reprezentujących interesy UE, a nie państw, z których pochodzą)

» rybunał Sprawiedliwości (potwierdzający zgodność prawną nowych aktów z istniejącym prawem)

»Trybunał Rewidentów Księgowych (Trybunał Obrachunkowy) -- (organ odpowiedzialny za wewnętrzną kontrole finansową).

Powyższe instytucje wspierane są poprzez działalność innych pomocniczych organów:

»Komitet Ekonomiczno Społeczny i Komitet Regionów (ciała doradcze)

»Ombudsman -- Rzecznik Praw Obywatelskich ( zajmujący się skargami obywateli odnosnie złego funkcjonowania administracji na poziomie europejskim).

»Europejski Bank Inwestycyjny (instytucja finansowa Unii Europejskiej) oraz Europejski Bank Centralny (odpowiedzialny za politykę monetarną i wspólną walutę Euro). Poza tymi formalnymi instytucjami istnieje jeszcze jedno, nieformalne ciało -- Rada Europejska -- regularne, odbywające się co pół roku spotkanie szefów państw i rzadów członków Unii oraz Przewodniczącego Komisji Europejskiej. Podczas posiedzeń Rady dyskutowane są kluczowe zagadnienia dotyczące aktualnych problemów i kierunków rozwoju Unii Europejskiej.

UWAGA: Rada Europejska i Rada Unii Europejskiej to dwie osobne instytucje UE. Nie należy także żadnej z nich mylić z Radą Europy - instytucją pozostającą poza UE i nie związaną z "piętnastką".