LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO
W ROKU SZKOLNYM 2009/2010


LITERATURA

1. Motyw buntu w literaturze. Rozważ problem, odwołując się do wybranych utworów z literatury polskiej i obcej.
2. Odcienie miłości. Rozważ problem na wybranych przykładach z literatury polskiej i obcej.
3. Problem wyboru wartości. Omów zagadnienie na przykładzie bohaterów literackich różnych epok.
4. „Drugi świat Tolkiena”. Omów sposób kreowania rzeczywistości w literaturze tego autora.
5. Rola snu, wizji, proroctwa. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z literatury polskiej i powszechnej.
6. Bohater literacki w sytuacji ekstremalnej. Rozważ na wybranych przykładach z literatury historyczne i psychologiczne uwarunkowania tych wyborów i ich moralne konsekwencje.
7. Obecność gatunków lirycznych w literaturze antycznej Grecji i Rzymu. Przedstaw ich rozwój w literaturze późniejszych epok.
8. Motywy maryjne w literaturze. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów w literaturze.
9. Święty i świętość w literaturze polskiej i powszechnej. Omów temat na przykładach z wybranych utworów.
10. Postacie mitologiczne i biblijne – symbole wartości uniwersalnych dla współczesnego człowieka. Przedstaw je, analizując wybrane przykłady.
11. Człowiek wobec przeciwności losu. Omów problem, odwołując się do literatury epoki antyku i renesansu.
12. Przemijalność czasu jako temat literacki. Przeanalizuj obecność tego motywu w wybranych tekstach literatury różnych epok.
13. Przedstaw dialog twórców współczesnych z tradycją barokową. Odwołaj się do wybranych przykładów literackich.
14. Analizując i interpretując wybrane utwory poety, zaprezentuj kodeks moralny zawarty w poezji Z. Herberta.
15. „Niepokorni” twórcy polskiej poezji współczesnej (np. Rafał Wojaczek, Andrzej Bursa, Edward Stachura). Analizując celowo dobrane utwory, omów przyczyny i formy buntu wybranego poety/wybranych poetów.
16. Symboliczna wymowa imion i nazwisk w literaturze. Rozważ zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich.
17. Kontynuacja i odrzucenie – twórcy dwudziestolecia międzywojennego wobec tradycji literackiej. Omów zagadnienie, analizując wybrane utwory.
18. Odwołując się do wybranych dzieł literackich, omów funkcje i sposoby opisu przyrody.
19. „Tragedia jest tam, gdzie jest wybór”. Rozważ tę myśl w odniesieniu do losów wybranych bohaterów literackich.
20. „Zawsze jest miejsce na nadzieję…” (G. Herling - Grudziński). Zaprezentuj
utwory literackie, w których odnalazłeś motyw nadziei i wiary w sens pokonywania trudności.
21. Dialog pokoleń na kartach literatury XIX i XX wieku. Rozwiń temat w oparciu o wybrane przykłady .
22. Omów różne koncepcje poezji na przestrzeni wieków, odwołując się do  twórczości wybranych autorów.
23. Autotematyzm w twórczości wybranych poetów. Przedstaw funkcjonowanie tego motywu, odwołując się do wybranych przykładów.
24. Rzeczy w świecie człowieka. Zanalizuj literackie obrazy przedmiotów, odwołując się do literatury pozytywistycznej i epok późniejszych.
25. Kontynuacje mitów i legend w literaturze Fantazy. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
26. Scharakteryzuj XX-wieczne odkrycia w dziedzinie prozy powieściowej. Odwołaj się do literatury polskiej i obcej.
27. Filozoficzne korzenie literatury XX wieku. Rozwiń temat w oparciu o wybrane dzieła literackie.
28. Analizując wybrane teksty prozatorskie, określ cechy i funkcje behawiorystycznego sposobu przedstawiania bohatera literackiego.
29. Oceny rozwoju cywilizacyjnego wyrażone w tekstach literackich dwudziestolecia międzywojennego. Przedstaw je, analizując wybrane utwory.
30. Wędrowanie i tułaczka w starożytności. Omów problem, odwołując się do wybranych przykładów.
31. Żywioł dionizyjski i apolliński. Rozważania artystów na temat roli i koncepcji sztuki. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
32. Tradycja i awangarda w polskiej literaturze XX wieku. Omów problem, analizując wybrane utwory.
33. Norwid – poeta współczesny. Wykorzystaj wnioski z analizy i interpretacji wybranych utworów (zwróć uwagę zarówno na środki poetyckiego wyrazu, jak i refleksje poety.
34. Technika multimedialna jako zagrożenie dla literatury. Twoje rozważania na temat powszechnej niechęci do książki.
35. Omów na wybranych przykładach, jak literatura XX wieku komentuje dzieła sztuki.
36. Analiza i interpretacja – pomaga w odbiorze dzieła literackiego czy go utrudnia? Swoją opinię na ten temat poprzyj odpowiednimi przykładami.
37. Dokument i parabola jako dwa sposoby przedstawiania rzeczywistości. Przedstaw na wybranych przykładach.
38. Metamorfoza bohatera i jej sens. Omów na wybranych przykładach z literatury polskiej i obcej.
39.  Dezintegracja osobowości w literaturze polskiej. Omów na wybranych przykładach.
40. Rewolucja – postęp czy regres? Rozważ problem, odwołując się do celowo dobranej literatury.
41. Historia jako temat i jako pretekst w polskiej epice XIX i XX wieku. Omów problem na wybranych przykładach.
42. Satyryczny obraz społeczeństwa polskiego w wybranych utworach literackich. Przeanalizuj sposoby tworzenia takiego obrazu.
43. Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawienia  i funkcje w wybranych utworach.
44. Człowiek poszukujący prawdziwych wartości jako temat literatury. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
45. Różne ujęcia toposu „exegi monumentum” w literaturze. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
46. Literackie portrety idealistów i realistów. Przedstaw na wybranych przykładach.
47. Tradycja i awangarda w polskiej literaturze XX wieku. Omów problem, analizując wybrane utwory.
48. Literackie obrazy miasta. Omów na wybranych przykładach, odwołując się do różnych sposobów kreacji świata przedstawionego.
49. Dwór szlachecki – czy zawsze ostoja polskości? Omów problem na wybranych przykładach literackich.
50. Literacki obraz rodziny i domu rodzinnego w utworach dawnych i współczesnych. Rozważ zagadnienie , odwołując się do celowo wybranej literatury.
51. Literacki obraz inteligenta w literaturze XIX i XX wieku. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
52. Praca jako źródło radości oraz konieczność życiowa. Przedstaw problem na wybranych przykładach z literatury różnych epok.
53. Różny stosunek do miłości i życia w wybranych utworach średniowiecza, renesansu i baroku. Przedstaw problem na wybranych przykładach.
54. Od Hektora do Kolumbów – literacki obraz wojownika , rycerza, żołnierza. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich różnych epok.
55. Motto, tytuł, ostatnia scena jako klucz do interpretacji dzieła. Omów zagadnienie na podstawie wybranych przykładów.
56. Rola postaci drugoplanowych w dziele epickim. Zanalizuj problem, porównując wybrane przykłady z literatury polskiej i obcej.
57. Obrazy biesiad utrwalone w dziełach literackich różnych epok. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
58. Funkcje rekwizytów w literaturze (np. jabłko, pierścień, sztylet, korona etc.). Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
59.Cnota jako przedmiot dociekań filozofów i poetów. Interpretując celowo wybrane przykłady tekstów literackich oraz odwołując się do kontekstów filozoficznych, zaprezentuj ewolucję pojęcia.
60. Ewolucja powieści. Analizując odpowiednie utwory, omów jak zmieniał się ten gatunek na przestrzeni wieków.
61. Bohaterowie z „piętnem Kaina”. Omów wpływ popełnionej zbrodni na życie wybranych postaci literackich.
62. Poeci współcześni – mistrzowie moralnej perswazji. Rozważ problem, odwołując się do wybranych tekstów.
63. Jakaż jest prawda o nas samych? Prawda, mit i stereotyp w literaturze polskiej. Rozważ problem na wybranych przykładach.
64. Rozmowy z samym sobą. Monologi bohaterów literackich reprezentujących różne epoki i różne gatunki literackie. Przedstaw problem na wybranych przykładach.
65. Motywy franciszkańskie w polskiej poezji. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
66. Postać karierowicza w literaturze. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z literatury polskiej i obcej.
67. Artysta jako kronikarz swoich czasów. Przedstaw zagadnienie w oparciu o wybrane utwory literackie różnych epok.
68. Koncepcje życia w literaturze i filozofii XIX i XX wieku. Omów problem na wybranych przykładach.
69. Rola religii i wiary w życiu bohatera literackiego. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do utworów z  literatury polskiej i obcej.
70. Nauka i naukowiec jako motywy w literaturze XIX i XX wieku. Przedstaw zagadnienie , analizując wybrane utwory.
71. Różne oblicza namiętności. Przedstaw problem, analizując odpowiednio wybrane utwory z różnych epok.
72. Różne oblicza rewolucji. Rozważ problem na wybranych przykładach.
73. Polska w oczach swoich pisarzy. Porównaj sposoby mówienia o państwie i społeczeństwie na podstawie dzieł literackich różnych epok.
74. Heroizacja i deheroizacja jako sposoby przedstawiania bohaterów oraz wydarzeń historycznych przez literaturę. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z literatury polskiej.
74. Problem dehumanizacji człowieka i jego wartości w literaturze po 1945 roku. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych przykładów z literatury polskiej i obcej.
76. Relacje między dzieckiem a dorosłym. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z literatury.
77. Rola książki w życiu bohatera literackiego. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z literatury polskiej i obcej.
78.Miłosc i nienawiść jako tematy i motywy literackie. Przedstaw problem na wybranych przykładach z literatury polskiej i obcej.
79. Motyw funeralny w literaturze polskie na przestrzeni wieków. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
80. Obraz Kościoła katolickiego w literaturze. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
81. Starość w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu na podstawie analizy celowo dobranych utworów z różnych epok.
82. Klęska bohatera literackiego. Omów temat na podstawie celowo dobranego materiału, zanalizuj przyczyny klęski.
83. Portrety polskich inteligentów. Przedstaw na podstawie wybranych utworów.
84. Literackie przesłania, apele, testamenty . Omów sposoby dialogu twórcy z czytelnikami na podstawie analizy wybranych utworów z różnych epok.
85. Historie antyczne i biblijne jako inspiracje dla literatury. Omów zagadnienie, analizując celowo dobrane utwory.
86. Pan Cogito w świecie wartości. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów Z. Herberta.
87. Pisarze staropolscy, romantyczni, pozytywistyczni na temat powinności wobec ojczyzny. Omów temat, analizując odpowiednie utwory.
88. Historia Polski w słowie utrwalona…Przedstaw zagadnienie, odwołując się do utworów literatury XIX i XX wieku.
89. Spotkania wrogów. Przedstaw motyw, analizując odpowiednio dobrane utwory różnych epok.
90. Portret czy karykatura? Społeczeństwo w dziele literackim. Przeanalizuj sposoby ujmowania tej problematyki w wybranych utworach.
91. Kreacje mężczyzn w literaturze. Omów i porównaj sposoby prezentacji bohaterów literackich.
92. Wojna i forma. Na podstawie wybranych utworów literackich zanalizuj i porównaj wpływ II wojny światowej na kreowaną rzeczywistość i poetykę.

KORESPONDENCJA SZTUK

Ujęcia motywu końca świata w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
Konwencja realistyczna w literaturze i malarstwie II połowy XIX wieku. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów kultury.
Wieś i chłopi w dziełach twórców Młodej Polski. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
Symbolika labiryntu w wybranych działach literackich i plastycznych. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
Postać Hioba w kulturze europejskiej. Omów problem, odwołując się do wybranych przykładów z literatury i malarstwa.
Powstanie styczniowe w literaturze, filmie i malarstwie. Omów zagadnienie na podstawie wybranych tekstów kultury.
Literackie i filmowe wizje przyszłości. Omów problem na wybranych przykładach.
Duchy, diabły i upiory – różne sposoby ich przedstawiania w tekstach kultury. Omów problem w oparciu o wybrane działa.
Pejzaż romantyczny. Przedstaw zagadnienie, analizując dzieła literackie 
A. Mickiewicza i J. Słowackiego oraz malarstwo C. D. Friedricha.
Różne koncepcja postaw wobec życia (np. Ikar. Prometeusz, Hamlet). Scharakteryzuj je na podstawie różnych tekstów kultury.
Symbol w literaturze i malarstwie modernizmu. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
Holocaust jako temat we współczesnej literaturze i filmie. Przedstaw problem na odpowiednich przykładach.
Mistrzowie i uczniowie wśród twórców  kultury. Przedstaw ujawniające się w dziełach związki między ich twórczością.
Rola nastroju w tekstach kultury. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
Motywy turpistyczne w literaturze i malarstwie. Omów problem w oparciu o wybrane dzieła.
Motyw ogrodu w literaturze i sztuce. Przedstaw wybrane obrazy ogrodów i ich funkcje w tekstach kultury.
Obraz narodowej martyrologii w literaturze i malarstwie XIX wieku. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł tekstów kultury.
Źródła popularności motywów alternatywnych światów w kulturze (np. tajemniczych wysp, baśniowych krain, mitycznych krain, utopii,…). Rozwiń temat, odwołując się do różnych tekstów kultury.
Literatura, film, teatr – funkcje dydaktyczne i estetyczne, czy burzenie ogólnie przyjętych zasad i norm obyczajowych. Uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do wybranych przykładów.
Motywy pasyjne w sztuce na przestrzeni wieków. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z różnych tekstów kultury.
Różne funkcje motywu tańca w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
Świat absurdu – nierzeczywiste przedstawienie rzeczywistości. Omów problem, odwołując się do literatury i sztuki.
Ekspresjonizm w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do celowo dobranych przykładów.
Symbol i alegoria w dziele sztuki. Omów zagadnienie, analizując celowo dobrane dzieła literackie i malarskie.
Barokowy światopogląd w literaturze, malarstwie i rzeźbie. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł tego okresu.
Bitwa jako temat literacki, malarski i filmowy. Analizując wybrane dzieła, omów funkcje scen batalistycznych oraz wskaż, jakimi środkami artystycznymi posługują się artyści, ukazując walkę.
Władcy w literaturze i sztukach plastycznych. Porównaj sposoby przedstawienia ich w różnych dziedzinach sztuki.

JĘZYK

Językowy obraz świata epoki PRL-u. Przedstaw temat, odwołując się do językowej analizy utworów poetów-lingwistów i twórców Nowej fali.
Stylizacje językowe a językowo-artystyczny zamysł autora. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do analizy językowej wybranego utworu.
Wpływ języka angielskiego na współczesną polszczyznę. Omów zjawisko, wykorzystując celowo zgromadzony materiał językowy.
Porównaj cechy języka wybranych tekstów piosenek dwóch subkultur młodzieżowych.
Omów sposoby funkcjonowania przysłów we współczesnym języku.
Brutalizacja współczesnego języka. Przedstaw problem, analizując język tekstów kultury współczesnej.
Wieloznaczność wyrazów i jej konsekwencje dla procesu komunikacji. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
Język mówiony jako tworzywo literatury. Zanalizuj celowo dobrane utwory.
dialekty języka polskiego jako tworzywo literackie. Omów na przykładach wybranych utworów.
Funkcje stylizacji biblijnej w wybranych utworach literackich. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
Neologizm jako środek artystycznego wyrazu. Omów jego funkcje na wybranych przykładach.
Różnorodność zastosowania archaizmów w tekście literackim. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
Błędy językowe, ich typy i przyczyny powstawania. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
Specyfika języka współczesnych polityków. Przedstaw i omów charakterystyczne zjawiska językowe.
Językowe środki perswazji w tekstach współczesnych. Omów zagadnienie, analizując celowo zgromadzony materiał językowy.